Γιατί η Ρωσία στηρίζει τη «Συμφωνία της Μέκκας» | Οικονομία στο LivePress.gr

Lead: Η Μόσχα βλέπει στη «Συμφωνία της Μέκκας» κάτι περισσότερο από μια διπλωματική επιτυχία του Ριάντ. Ο Ρώσος υπουργός Εξωτερικών, Σεργκέι Λαβρόφ, έσπευσε να την χαρακτηρίσει ως «πολλά υποσχόμενο πλαίσιο για τη συλλογική ασφάλεια στον Κόλπο», στέλνοντας ένα σαφές μήνυμα ότι η Ρωσία επιδιώκει ρόλο εγγυητή στην περιοχή, ακριβώς τη στιγμή που οι ΗΠΑ επαναπροσδιορίζουν τις προτεραιότητές τους στη Μέση Ανατολή.

Η στήριξη της Ρωσίας στη συμφωνία που υπεγράφη μεταξύ του Κατάρ και των γειτονικών κρατών του Κόλπου δεν είναι ουδέτερη ή τυχαία. Αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης στρατηγικής που αποσκοπεί στην ενίσχυση της ρωσικής επιρροής σε μια περιοχή κρίσιμη για την παγκόσμια ενεργειακή ασφάλεια. Η Μόσχα, ως μεγάλος εξαγωγέας πετρελαίου και φυσικού αερίου, αντιλαμβάνεται ότι η σταθερότητα του Κόλπου συνδέεται άμεσα με τις τιμές των υδρογονανθράκων και τη διεθνή ενεργειακή ισορροπία. Μια διαρκής κρίση μεταξύ των μελών του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου θα μπορούσε να αποσταθεροποιήσει τις αγορές και να πλήξει τα ρωσικά έσοδα.

Παράλληλα, το Κρεμλίνο επιδιώκει να προβάλει τον εαυτό του ως εναλλακτικό διαμεσολαβητή έναντι της Ουάσινγκτον. Η υποστήριξη της συμφωνίας εξυπηρετεί τη ρωσική αφήγηση περί ενός πολυπολικού κόσμου, όπου οι περιφερειακές κρίσεις επιλύονται χωρίς την αποκλειστική ηγεμονία των ΗΠΑ. Η ρητορική Λαβρόφ υπογραμμίζει την ανάγκη για «συλλογική ασφάλεια», έννοια που παραπέμπει στα ρωσικά σχέδια για έναν μηχανισμό ασφαλείας στον Κόλπο, στον οποίο η Μόσχα θα έχει θεσμικό ρόλο. Αυτό το σχέδιο, που είχε παρουσιαστεί και στο παρελθόν ως «αντίβαρο» στο ΝΑΤΟ της Μέσης Ανατολής, βρίσκει πρόσφορο έδαφος τώρα, καθώς οι χώρες του Κόλπου επιδιώκουν διαφοροποίηση των διεθνών συμμαχιών τους.

Η στάση της Ρωσίας δεν είναι χωρίς αντιφάσεις. Διατηρώντας στενούς δεσμούς με το Ιράν, η Μόσχα καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στη στήριξη της συμφωνίας που απομονώνει την Τεχεράνη και στη στρατηγική της συνεργασία με τον ιρανικό άξονα. Ωστόσο, η ρωσική διπλωματία φαίνεται να ποντάρει στη μακροπρόθεσμη σταθεροποίηση της περιοχής, θεωρώντας ότι η άμβλυνση των ενδοαραβικών εντάσεων θα περιορίσει την ανάγκη για εξωτερική παρέμβαση και θα ενισχύσει τη θέση των περιφερειακών παικτών, συμπεριλαμβανομένης της ίδιας.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Η Ρωσία επιδιώκει να μετατραπεί σε βασικό εγγυητή της ασφάλειας στον Κόλπο, προωθώντας ένα πλαίσιο συλλογικής ασφάλειας που θα περιορίζει τον ρόλο των ΗΠΑ.
• Η σταθερότητα στην περιοχή εξυπηρετεί άμεσα τα ρωσικά ενεργειακά συμφέροντα, καθώς αποτρέπει διακυμάνσεις στις τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου που θα έπλητταν την οικονομία της.
• Η ρωσική στάση είναι διπλωματικά ευέλικτη: στηρίζει τη συμφωνία που υπογράφηκε από αραβικά κράτη, χωρίς να διακόπτει τη στρατηγική συνεργασία της με το Ιράν, διατηρώντας ισορροπίες που ενισχύουν τη διαπραγματευτική της ισχύ.

Γιατί έχει σημασία: Η ρωσική υποστήριξη στη «Συμφωνία της Μέκκας» δεν είναι μια απλή διπλωματική κίνηση καλής θέλησης. Είναι μια κίνηση γεωπολιτικής αναβάθμισης. Σε μια περίοδο όπου η Ουάσινγκτον εστιάζει στην Ασία και την Ευρώπη, η Μόσχα καλύπτει το κενό στη Μέση Ανατολή, αποκτώντας ρόλο-κλειδί σε μια περιοχή που παραμένει το ενεργειακό κέντρο του κόσμου. Η εξέλιξη αυτή αλλάζει τους συσχετισμούς ισχύος, καθιστώντας τη Ρωσία αναπόφευκτο συνομιλητή για οποιαδήποτε μελλοντική αρχιτεκτονική ασφαλείας στην περιοχή, με άμεσες επιπτώσεις για την παγκόσμια οικονομία και την ενεργειακή σταθερότητα.